ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 - Νεοελληνική Λογοτεχνία

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 - ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ΄ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΤΕΤΑΡΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2013 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ

Διονύσιος Σολωμός

Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ

5 [22.]

………………………………………………………………..

Ἀλλά τό πλέξιμ’ ἄργουνε¹ καί μοῦ τ’ ἀποκοιμοῦσε²

Ἠχός, γλυκύτατος ἠχός, ὁπού μέ προβοδοῦσε³.

25 Δέν εἶναι κορασιᾶς φωνή στά δάση πού φουντώνουν,

Καί βγαίνει τ’ ἄστρο τοῦ βραδιοῦ καί τα νερά θολώνουν,

Καί τόν κρυφό της ἔρωτα τῆς βρύσης τραγουδάει,

Τοῦ δέντρου καί τοῦ λουλουδιοῦ πού ἀνοίγει καί λυγάει·

Δέν εἶν’ ἀηδόνι κρητικό, πού σέρνει τή λαλιά του

30 Σέ ψηλούς βράχους κι ἄγριους ὅπ’ ἔχει τή φωλιά του,

Κι ἀντιβουΐζει ὁλονυχτίς ἀπό πολλή γλυκάδα

Ἡ θάλασσα πολύ μακριά, πολύ μακριά ἡ πεδιάδα,

Ὥστε πού πρόβαλε ἡ αὐγή και ἔλιωσαν τ’ ἀστέρια,

Κι ἀκούει κι αὐτή καί πέφτουν της τά ρόδα ἀπό τά χέρια·

35 Δέν εἶν’ φιαμπόλι⁴ τό γλυκό, ὁπού τ’ ἀγρίκαα μόνος

Στόν Ψηλορείτη ὅπου συχνά μ’ ἐτράβουνεν ὁ πόνος

Κι ἔβλεπα τ’ ἄστρο τ’ οὐρανοῦ μεσουρανίς νά λάμπει

Καί τοῦ γελοῦσαν τά βουνά, τά πέλαγα κι οἱ κάμποι·

Κι ἐτάραζε τά σπλάχνα μου ἐλευθεριᾶς ἐλπίδα

40 Κι ἐφώναζα: «ὦ θεϊκιά κι ὅλη αἵματα Πατρίδα!»

Κι ἅπλωνα κλαίοντας κατ’ αὐτή τά χέρια μέ καμάρι·

Καλή ’ν’ ἡ μαύρη πέτρα της καί τό ξερό χορτάρι.

Λαλούμενο⁵, πουλί, φωνή, δέν εἶναι νά ταιριάζει,

Ἴσως δέ σώζεται στή γῆ ἦχος πού νά τοῦ μοιάζει·

45 Δέν εἶναι λόγια· ἦχος λεπτός…………………………

Δέν ἤθελε⁶ τόν ξαναπεῖ ὁ ἀντίλαλος κοντά του.

Ἄν εἶν’ δέν ἤξερα κοντά, ἄν ἔρχονται ἀπό πέρα·

Σάν τοῦ Μαϊοῦ τές εὐωδιές γιομίζαν τόν ἀέρα,

Γλυκύτατοι, ἀνεκδιήγητοι⁷……………………………...

50 Μόλις εἶν’ ἔτσι δυνατός ὁ Ἔρωτας καί ὁ Χάρος.

Μ’ ἄδραχνεν ὅλη τήν ψυχή, καί νά ’μπει δέν ἠμπόρει

Ὁ οὐρανός, κι ἡ θάλασσα, κι ἡ ἀκρογιαλιά, κι ἡ κόρη·

Μέ ἄδραχνε, καί μ’ ἔκανε συχνά ν’ ἀναζητήσω

Τή σάρκα μου νά χωριστῶ γιά νά τόν ἀκλουθήσω.

55 Ἔπαψε τέλος κι ἄδειασεν ἡ φύσις κι ἡ ψυχή μου,

Πού ἐστέναξε κι ἐγιόμισεν εὐθύς ὀχ τήν καλή μου·

Καί τέλος φθάνω στό γιαλό τήν ἀρραβωνιασμένη,

Τήν ἀπιθώνω μέ χαρά, κι ἤτανε πεθαμένη.

Η Δημουλά που αγαπούν να μισούν

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=511445

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (επαναληπτικές εξετάσεις)

ΚΕΙΜΕΝΟ

Γ. ΒΙΖΥΗΝΟΥ Τό ἁμάρτημα τῆς μητρός μου

(απόσπασμα)

           Ἐνθυμοῦμαι ἀκόμη ὁποίαν ἐντύπωσιν ἔκαμεν ἐπί τῆς παιδικῆς μου φαντασίας ἡ πρώτη ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ διανυκτέρευσις. Τό ἀμυδρόν φῶς τῶν ἔμπροσθεν τοῦ εἰκονοστασίου λύχνων, μόλις ἐξαρκοῦν1 νά φωτίζῃ αὐτό καί τάς πρό αὐτοῦ βαθμίδας2, καθίστα τό περί ἡμᾶς σκότος ἔτι ὑποπτότερον καί φοβερώτερον, παρά ἐάν ἤμεθα ὅλως διόλου εἰς τά σκοτεινά.

Ὁσάκις τό φλογίδιον μιᾶς κανδήλας ἔτρεμε, μοί ἐφαίνετο, πώς ὁ Ἅγιος ἐπί τῆς ἀπέναντι εἰκόνος ἤρχιζε νά ζωντανεύῃ, καί ἐσάλευε, προσπαθῶν ν’ ἀποσπασθῇ ἀπό τάς σανίδας, και καταβῇ ἐπί τοῦ εδάφους, μέ τά φαρδυά καί κόκκινά του φορέματα, μέ τόν στέφανον περί τήν κεφαλήν, καί μέ τους ἀτενεῖς3 ὀφθαλμούς ἐπί τοῦ ὠχροῦ καί ἀπαθοῦς προσώπου του.

Ὁσάκις πάλιν ὁ ψυχρός ἄνεμος ἐσύριζε διά τῶν ὑψηλῶν παραθύρων, σείων θορυβωδῶς τάς μικράς αὐτῶν ὑέλους4, ἐνόμιζον, ὅτι οἱ περί τήν ἐκκλησίαν νεκροί ἀνερριχῶντο τούς τοίχους καί προσεπάθουν νά εἰσδύσωσιν εἰς αὐτήν. Και τρέμων ἐκ φρίκης, ἔβλεπον ἐνίοτε ἀντικρύ μου ἕνα σκελετόν, ὅστις ἥπλωνε νά θερμάνῃ τάς ἀσάρκους του χεῖρας ἐπί τοῦ «μαγκαλίου»5, τό ὁποῖον ἔκαιε πρό ἡμῶν.

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΚΕΙΜΕΝΟ

                                     Κωνσταντίνος Καβάφης

Μελαγχολία τοῦ Ἰάσωνος Κλεάνδρου ποιητοῦ ἐν Κομμαγηνῇ· 595 μ.Χ.

"Τό γήρασμα τοῦ σώματος καί τῆς μορφῆς μου
εἶναι πληγή ἀπό φρικτό μαχαῖρι.
Δέν ἔχω ἐγκαρτέρησι καμιά.
Εἰς σέ προστρέχω Τέχνη τῆς Ποιήσεως,
πού κάπως ξέρεις ἀπό φάρμακα·
νάρκης τοῦ ἄλγους δοκιμές, ἐν Φαντασίᾳ καί Λόγῳ.
Εἶναι πληγή ἀπό φρικτό μαχαῖρι.
Τά φάρμακά σου φέρε Τέχνη τῆς Ποιήσεως,
πού κάμνουνε - για λίγο - νά μή νοιώθεται ἡ πληγή.
(1921)

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Α1. Τρία από τα βασικά γνωρίσματα της ποίησης του Κ. Καβάφη είναι η πεζολογία, η ιδιότυπη γλώσσα και η χρήση συμβόλων. Για το κάθε ένα από τα παραπάνω γνωρίσματα να γράψετε ένα αντίστοιχο παράδειγμα από το ποίημα που σας δόθηκε.

Μονάδες 15
 

ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ: Άρθρο του στο "Ελεύθερον Βήμα" για τον Ηνίοχο των Δελφών

      Ὁ Πολύζαλος, τύραννος τῆς Γέλας, ἀδελφὸς τοῦ Ἱέρωνος τῶν Συρακουσῶν, νικητὴς στὴν ἁρματοδρομία, ἔστησε στοὺς Δελφοὺς ἀνάθημα, ἕνα τέθριππο ἅρμα μὲ ἐπιβάτη τὸν ἴδιο τὸν τύραννο καὶ δίπλα τὸν ἡνίοχό του. Στὰ 373 π. Χ. βράχοι ἀπὸ τίς Φαιδριάδες πέτρες κύλισαν ἐπάνω στὸ ἱερὸ καὶ μαζί μὲ ἄλλα ἀναθήματα ἔκαμαν συντρίμματα τὸ χάλκινο ἀναβάτη, τὸ ἄλογο, τὸ ἅρμα. Σώθηκε ὁ ἡνίοχος. Χάσαμε βέβαια μεγάλο καὶ ἐνδιαφέρον σύμπλεγμα, ἔργο τῶν χαλκοπλαστικῶν ἐργαστηρίων, τὰ ὁποῖα ἔδιναν στὴν ῎Ηλιδα καὶ στοὺς Δελφοὺς τὴν ὑστεροφημία τῶν ἀθλητῶν. ῾Ο νέος ὅμως, ποὺ ἔμεινε ὁλομόναχος, χωρὶς τ’ ἄλογά του, χωρὶς τὸ ἅρμα, ποὺ τὸν ἔκρυβε ὡς τὴ ζώνη, χωρὶς τὸν ἡγεμόνα στὸ πλευρό του, κεντρίζοντας τὴ φαντασία τῶν ἀνθρώπων γιὰ τοὺς συντρόφους του, ποὺ λείπουν καὶ γιὰ τὸ γλύπτη ποὺ εἶναι ἄγνωστος, ἔγινε ἡ πλὲον περίεργη καὶ θελκτικὴ μορφὴ τῆς ἀρχαίας γλυπτικῆς - αὐτῆς ποὺ μᾶς εἶναι γνωστή.

    Τοῦ ἡνιόχου τὸ λαμπρὸ μέρος εἶναι τὰ κάτω ἄκρα, ποὺ δὲν ἐπρόκειτο νὰ φανοῦν. Τὰ γυμνὰ πόδια. Χωρὶς νὰ λογαριάση, πὼς θὰ ἦταν κρυμμένα πίσω ἀπὸ τὸ ἅρμα, ὁ τεχνίτης ἔκαμε τὸ καθῆκον του πρὸς τὰ νιάτα. Στήριξε τὴν ὁλόρθη στήλη τοῦ νεανικοῦ αὐτοῦ κορμιοῦ στὸ ὡραιότερο ζευγάρι γυμνῶν ποδιῶν, ποὺ βγῆκαν ποτὲ ἀπὸ τὴν γλυπτικὴ στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα καὶ κατόπιν. Τὰ γραμμένα δάχτυλα ξεχωρίζοντας ἕνα ἕνα, ἁπλώνονται στὸ δεξὶ μὲ κάποιο ριπιδωτὸ ἄνοιγμα. Οἱ κόμποι τῶν ἀστραγάλων καθαρὰ πεταγμένοι, τὸ λεπτὸ ἀνέβασμα τῆς κνήμης, τὰ πέλματα, ποὺ πατοῦν ὁλόκληρα καὶ κρατοῦν τὸ σῶμα ἀναπαυμένο καὶ βέβαιο, σχηματίζουν μιὰν ἑνότητα ξεχωριστή, ὅσο κι ἂν τὸ σύνολο ἦταν ἕνα καὶ ἀδιαχώριστο.

ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ: "Αφιέρωμα"

      Πριν από μερικές εβδομάδες η εφημερίδα "ΤΟ ΒΗΜΑ" πρόσφερε στην κυριακάτική έκδοσή της "Τα ψηλά βουνά" του Ζαχαρία Παπαντωνίου, ενώ σήμερα 4 Απριλίου 2012  τα "ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΠΑΝΟΥ" διοργανώνουν εκδήλωση προς τιμή του συγγραφέα στις 19.30΄το απόγευμα για όλους όσους θέλουν να μάθουν, να θυμηθούν ή να νοσταλγἠσουν.

     Η βιογραφία του ποιητή, διηγηματογράφου, παιδαγωγού, δημοσιογράφου, χρονογράφου, θεατρικού συγγραφέα και κριτικού της τέχνης ΖΑΧΑΡΙΑ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ (ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, 1877 - ΑΘΗΝΑ, 1940) και η σχέση του με την ιστορική και κοινωνική πραγματικότητα της εποχής του είναι το ζητούμενο του επεισοδίου της σειράς «ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ», που η ΕΡΤ πολλά χρόνια πριν πρόβαλε ως αφιέρωμα προς τιμή του συγγραφέα. 

      Νεαρός ακόμα, μετακομίζει στην ΑΘΗΝΑ, διδάσκεται, χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του, ιατρική και ζωγραφική και βιοπορίζεται από τη δημοσιογραφία. Στα γράμματα εμφανίζεται .....

      

      Στη διεύθυνση που ακολουθεί, μπορείτε να δείτε ολόκληρο το αφιέρωμα της ΕΡΤ 

http://www.ert-archives.gr/V3/public/main/page-assetview.aspx?tid=0000008199&tsz=0&autostart=0

ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ: "ΤΟ ΒΗΜΑ" 18/3/2012 - ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΟΤΟΚΑΣ "Το δαιμόνιο"

ΓΙΩΡΓΟΣ ΘΕΟΤΟΚΑΣ "Το δαιμόνιο"

http://www.tovima.gr/

ΠΟΙΗΣΗ: Ο Κ.Π. Καβάφης πάντα επίκαιρος

ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ: "ΤΟ ΒΗΜΑ" - Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται"

Η εφημερίδα "ΤΟ ΒΗΜΑ" είχε ως προσφορά την Κυριακή 4 Μαρτίου 2012 το βιβλίο του Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται"!!!


http://www.tovima.gr/media/article/?aid=446113

ΤΑ ΝΕΑ - Πηνελόπη Δέλτα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ: Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης - Γράφοντας, πίνοντας, ψέλνοντας

Της ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΣ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (spapa@enet.gr)

      ΄Οσο ζούσε ήταν η προσωποποίηση του... «loser». Μεγαλωμένος σαν ξεπεσμένο αρχοντόπουλο, χωρίς παρέες, και παθιασμένος με τα γράμματα από μικρός, πέρασε το μεγαλύτερο μέρος του βίου του στην Αθήνα σε απόσταση ασφαλείας από τους «κουλτουριάρηδες» της εποχής, πλημμυρισμένος από νοσταλγία για το νησί του, τη Σκιάθο. Στον αιώνα που μεσολάβησε όμως από τον θάνατό του, στις 3 Ιανουαρίου του 1911, ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης εκτιμήθηκε και μυθοποιήθηκε όσο ελάχιστοι ομότεχνοί του. Γιατί;

 

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=31/12/2010&id=236676