ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ: Οι μεγαλύτερες μάχες - α) Η ΑΛΩΣΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΠΟΛΕΩΣ

     Ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Ἦτο ἀπόγονος μιᾶς οἰκογενείας κλεφτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπάλαισαν ἐπὶ τρεῖς αἰῶνας κατὰ τῆς σκληρᾶς μοίρας τῶν ῾Ελλὴνων. ῾Ηλθεν εἰς τὸν κὸσμον, ὅπως τὰ τέκνα τῶν θρυλικῶν θαυμάτων: κάτω ἀπὸ ἕν δένδρον εἰς τὸ Ραμοβούνι τῆς Μεσσηνίας, ὅταν οἱ Ἀλβανοὶ ἐρὴμωναν τὴν Πελοπόννησον μετὰ τὴν ἐπαναστατικὴν ἀπόπειραν (1770). Κανεὶς ἀπὸ τὴν γενεάν του δὲν εἶχε πεθάνει εἰς τὸ κρεβάτι. Δέκα ἐτῶν, εἰς τὸν πύργον τῆς Καστανίτσης, εἶδε πῶς πολεμοῦν καὶ πῶς πεθαίνουν. Ἦτο μικρὸς ἀκόμη, ὅταν ἐθεωρὴθη ἀπὸ τοὺς ἄλλους κλέφτας ὡς ὁ ἐνδεδειγμένος νὰ γίνῃ ἀρχηγός. Καὶ ἐφόρεσεν τὴν στολὴν τοῦ καπετάνιου. ᾽Εβοήθησε τὸν Ἀνδροῦτσον νὰ διασχίσῃ τὴν Πελοπόννησον. Κατήντησεν ὁ τρόμος τῶν Τούρκων, οἱ ὁποῖοι τὸν κατεδίωκον διαρκῶς καὶ τὸν ἠνάγκαζον νὰ μετακινῆται. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἔμαθεν ὅλα τὰ μονοπάτια, ὅλα τὰ σπήλαια καὶ ὅλα τὰ στρατηγικὰ σημεῖα τῆς Πελοποννήσου. Ὅλα αὐτὰ θὰ τοῦ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ: Ο Κολοκοτρώνης μιλά σε αγωνιστές που απειλούσαν προκρίτους

       Έλληνες! Είμαι κι εγώ σύντροφός σας. Αλλά πρώτα να με ακούσετε που θα σας μιλήσω. […] Γιατί θέλουμε να χάσουμε την πατρίδα μας σκοτώνοντας ο ένας τον άλλο; Εμείς εσηκώσαμε τ’ άρματα για τους Τούρκους και ακουστήκαμε στην Ευρώπη ότι σηκωθήκαμε οι Έλληνες για τους τυράννους [...]. Αν σκοτώσουμε τους προεστούς, τι θα μας πουν τότε; Θ’ ακουσθή σ’ όλον τον κόσμον και θα μας πουν τα βασίλεια ότι τούτοι δεν σηκώθηκαν για την πατρίδα και την ελευθερίαν τους, αλλά για να σκοτωθούνε συνατοί τους [ενν. αναμεταξύ τους]. […] Θα μας πούνε Καρμπουνάρους, ρέμπελους κι ακατάστατους και κανένας δεν θα μας βοηθήση […].

Πηγή: Δ. Κόκκινος, Η Ελληνική Επανάστασις, Μέλισσα, Αθήνα 1959-1960, τόμ. 1, σ. 479-480